دانش نوين پرستاري

 

 پس بحران را مي توان شرايط غير عادي دانست كه در آن مشكلات ناگهاني و پيش بيني ناپذير پديد مي آيند و در چنين شرايطي ضوابط و هنجارها و قوانين ديگر كارساز نيستند.

مینتزبرگ و همکارانش معتقدند:

که بحران بر اثر وقوع ناگهانی و غیر منتظره حادثه یا اتفاقی به وجود می آید

که توجه فوری وفوتی به آن ،برای اخذ تصمیمی فوری،ضروری است.

ایگور انسف(Ansoff) اظهار می دارد:

هنگامی سازمان رابا بحران روبرو دانست که به نظر می آید بر اثر تغییر وتحولاتی ،بقا وحیات سازمان به مخاطره افتاده است وسازمان برای از رهایی از نابودی و اضمحلال،باید فوق العاده تلاش کند.

هرمان(Herman):

بحران را حادثه ای می داندکه موجب سردرگمی و حیرت افراد می شود ،قدرت واکنش منطقی و مؤثر رااز آنان سلب می کندو تحقق اهداف آنان را به مخاطره می اندازد.

 

پرو(Perrow):بحران را اخلالی می داند که کل سیستم را از کار باز می دارد و سازمان را با اشکلا ت عمده روبه رو می کند و حیات آن رابه مخاطره می اندازد.

هابرماس(Habermas):

رویدادهای مشکل آفرین و بحران زا را در دو سطح فیزیکی یا ملموس و اجتماعی یا نمادین بررسی می کند.

نای استروم و استارباک(Nystorm،Starbrck):

بحران را تهدیدی برای بقای سازمان قلمداد می کند.

فینک ،بیک وتادو(Fink،Beak،Taddo ):

بحران رابه مخاطره افتادن و از هم پاشیدگی کلیت یک سیستم دانسته اند.

در پزشکی بحران :

به وضعیتی اطلاق می شود که ارگانیسم دچار بی نظمی شده و به خطر افتاده است.

1-بحران یک تهدید واقعی برای هدف ها و مقاصد عامل در گیر است.

2-بحران نتایج مهمی در پی دارد که عواقب آن،آینده روابط طرف های

در گیر را معین می کند.

3-بحران مولود تغاطی یک تعداد رویداد هایی است که از ترکیب آنها اوضاع

جدیدی به وجود می آید.

4-بحران یک مرحله زمانی است که در آن عدم اطمینان درباره برآورد وضع و راهکارهای مهار آن افزایش می یابد.

5-بحران یک مرحله زمانی است که در آن کنترل روخدادها و تاثیر آن ها کاهش می یابد.

6-بحران یک وضع اضطراری به وجود می آورد که در آن تشویق و نگرانی عوامل تصمیم گیرنده زیاد می شود.

7-در وضع بحرانی ،معمولاً آگاهی هاو اطلاعات مورد نیاز تصمیم گیرندگان ناقص و غیر کافی است.

8-در وضع بحرانی ، عامل زمان علیه عوامل درگیر عمل می کند.

9-در بحران ،روابط بین عوامل در گیر،دگرگون می شود.

10-در وضع بحرانی، مخصوصاًدر بحران های سیاسی که دولت ها درگیر هستند،اصطکاک بین عوامل درگیر،افزایش می یابد.

بحران ها از چهار مرحله مختلف عبور می کند:

1-دوره زمانی «انباشت بحران»

2-بروز وظهور بحران

3-فروکش کردن بحران (مرحله مزمن)

4-پایان بحران

طول زمانی بحران(دوام)

            مرحله فروکش                             مرحله بروز                 مرحله انباشت

مرحله پایان

                  مراحل شکل گیری بحران

بحران معلوم می شود.

آن به شکل یک واقعیت ملموس و تهدید کننده در می آورد.

1-بحران های خزنده و تدریجی

2-بحران های دوره ای

3-بحرانهای ناگهانی و غافلگیرانه: که این بحران ها دارای 4 ویژگی هستند

به طوركلي انواع بحران هاي معمول و مطرح در دنيا، بدين قرار مي باشند:

1- بحران بيشتر يك وضعيت اضطراري وآني است، تا يك حالت مزمن، باوجود آنكه زمان غير مشخص مي باشد.

2- بحران موجب تغيير رفتار و سلوك مي شود و اكثرا آثار پاتولوژيكي مانند: يأس، كاهش بهره وري، فرار از مسئوليت و عذرتراشي دارد.

3- بحران هدف هاي افراد درگير را مورد تهديد قرار مي دهد.

4- بحران يك وضعيت نسبي ادراكي است، يعني رويدادي كه ممكن است به وسيله ي يك طرف بحران تشخيص داده شود، و براي طرف ديگر ممكن است غيرقابل تشخيص باشد.

5- بحران در ارگانيسم بدن فشار ايجاد مي كند، و موجب خستگي و تشويش مي گردد.

هرگاه مسئولين هركشوري در خصوص مرحله ي اول به خوبي فعاليت نمايند، و برنامه ريزي دقيقي داشته باشند، مرحله ي سوم و چهارم شدت كمتري داشته، و مدت زمان مرحله ي پنجم و ششم كوتاه تر و عوارض انساني آن در ابعاد مختلف كمتر خواهد شد.

1-راهبرد بازدارنده و فراکنشی:

هر گاه مدیریت بحران بر این باور باشد که با پیش بینی و پیشگیری می توان از وقوع بحران جلوگیری یا حجم آن را کنترل کرد و کاهش داد، از نوع راهبرد انتخابی بازدارنده و فراکنشی خواهد بود.

در چرخه مدیریت بحران این راهبرد «انتظار یاپیش بینی» را مهمترین مرحله می داند.

 بر چهارمفهوم شناخت،برنامه ریزی ،پیشگیری و آمادگی تاکید دارد.

می شود.

و مقابله با بحران های آتی آماده می کند.

مؤسسه فدرال مديريت بلا 4مرحله مديريت بلا را شامل تخفيف، آمادگي، پاسخ و بهبودي توصيف كرده است:

1- تخفيف:

شامل فعاليت هايي است كه از يك بلا پيشگيري مي كنند و شانس وقوع يك بلا را كاهش مي دهند يا اثرات مخرب بلاهاي غيرقابل احتراز را كم مي كنند.

پرستاران نقش كليدي در تخفيف بلا ودرشناسايي خطرات بلاو توسعه سازو كارهاي پيشگيري از بلابواسطه آموزش گسترده و عمومي پيشگيري و آمادگي درمقابل بلا دارند.

تخفيف كارآمد شامل شناسايي و پيشگيري از بلاهاي بالقوه فناوري و داشتن آمادگي كافي در مقابله با وقوع چنين حوادثي مي باشد.

آمادگي شامل برنامه ها يا تداركات براي نجات دادن زندگي ها و كمك كردن به پاسخ و عمليات نجات دريك رويداد ناشي از يك بلاي طبيعي يا ناشي از فن اوري مي باشد.

          سيستم نمونه سازماني و عملياتي مديريت بحران در وزارتخانه

                                               

                         

                               نمونه سيستم سازماني و عملياتي مديريت بحران مستقر در دانشگاه   

يكي از نخستين وظايف كاركنان امداد، دوركردن قربانيان از خطراست. اين وظيفه نوعا برعهده آتش نشان ها و كاركناني است كه عمليات خاص جستجو و نجات را ديده اند. بايد عمليات نجات تمركز بردوركردن قربانيان از شرايط خطرناك و فراهم كرده كمك هاي اوليه در صورت نياز باشد.

1- بررسي

2- تشخيص

3- برنامه ريزي